Samotność

Zestawienie bibliograficzne w wyborze,
za lata 1990 - IX 2010 (w przypadku książek)
oraz za lata 2005-2010 (w przypadku artykułów z czasopism i fragmentów książek)
opracowane na podstawie zbiorów własnych biblioteki
(pozycje oznaczone gwiazdką "*")
oraz baz danych Biblioteki Narodowej.
Oprac. Anna Monsior
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach,
Wypożyczalnia




W społeczeństwie XXI wieku opartym na elektronice, postępie technicznym oraz nieograniczonym dostępie do Internetu, możemy zaobserwować wzrost liczby osób, które niezależnie od statusu społecznego oraz wieku są samotne. Przyczyny życia w pojedynkę są różne np.: brak znalezienia swojej drugiej "połówki", śmierć bliskiej osoby, brak możliwości odnalezienia się wśród rówieśników.

Dawniej osoby żyjące w pojedynkę, nazywano "starą panną", "starym kawalerem". Dziś te określenie zostały zastąpione jednym - single. Osoby te wymieniają różne zalety i wady takiego życia. Niektórzy cenią sobie niezależność, możliwość samodzielnego decydowania o swoim życiu. Inni tęsknią za miłością, ale nie wierzą, że może się im ona przydarzyć.

Dzieci i młodzież zmuszone są niejednokrotnie do samotnej walki, do stawienia "czoła" rzeczywistości, do kreowania swojej tożsamości. Rodzice, którzy często również są zagubieni w otaczającym ich świecie, nie są w stanie adekwatnie pomagać własnym dzieciom w dokonywaniu wyboru.

Ludzie starsi, nierzadko pozbawieni opieki rodziny, muszą sami zmagać się z trudnościami dnia codziennego, wynikającymi ze starszego wieku.

Samotne matki oraz samotni ojcowie zmagają się nie tylko z codziennymi czynnościami w pracy i domu, ale także z najważniejszym zadaniem, jakim jest wychowanie dziecka. Czasami jest to świadomy wybór, czasami przeciwności losu (śmierć bliskiej osoby, rozwód).

Poniżej prezentuję literaturę ukazującą te różne oblicza samotności.



SAMOTNOŚĆ DZIECKA, MŁODZIEŻY

KSIĄŻKI
  1. DZIECKO osamotnione w rodzinie : kontekst pedagogiczny / Jadwiga Izdebska. - Białystok : "Trans Humana", 2004. - 205 s. : rys., tab., wykr. ; 21 cm. - Bibliogr. s. 195-205. - ISBN 8389190273

  2. POCZUCIE osamotnienia dziecka w rodzinie własnej / Mirosława Gawęcka. - Toruń : "Mado", cop. 2004. - 270 s. : rys., wykr. ; 24 cm. - Bibliogr. s. 264-270. - ISBN 8389886022

  3. SAMOTNOŚĆ / Józef Rembowski ; Uniwersytet Gdański. - Gdańsk : Wydaw. UG, 1992. - 157 s. : wykr. ; 21 cm. - Bibliogr. s. 123-139. - ISBN 8370174450

  4. SAMOTNOŚĆ młodzieży : analiza teoretyczna i studia empiryczne / Zofia Dołęga. - Katowice : Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2003. - 205 s. : tab., wykr. ; 24 cm. - (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, ISSN 0208-6336 ; nr 2070). - Bibliogr. s. 172-201. - ISBN 8322611862*

  5. SIEROCTWO i osamotnienie : pedagogiczne problemy kryzysu współczesnej rodziny / Teresa Ewa Olearczyk. - Wyd. 1, wznowienie. - Kraków : Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna IGNATIANUM : Wydawnictwo WAM, 2008. - 291 s. : il. ; 24 cm. - Bibliogr. s. 247-263. - ISBN 9788389631862 (Ignatianum). - ISBN 9788375050882 (WAM)*

  6. ŚWIAT różnych wartości / Antoni Bochniarz. - Marki : Michalineum, 1998. - 261 s. ; 21 cm. - ISBN 8370192025*


ARTYKUŁY Z CZASOPISM I FRAGMENTY KSIĄŻEK
  1. ALIENACJA młodzieży / Patryk Zawadzki // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2008, nr 4, s. 37-41

  2. BIERNOŚĆ - samotność : wzajemne odniesienia / Justyna Szymańska // W: BIERNOŚĆ społeczna : studia interdyscyplinarne / red. nauk. Alicja Keplinger. - Warszawa : Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury, 2008. - S. 283-296, bibliogr.

  3. DZIECKO osamotnione w rodzinie dysfunkcyjnej : przejawy, przyczyny, wsparcie / Jadwiga Izdebska // W: PEDAGOGIKA opiekuńcza : przeszłość, teraźniejszość, przyszłość / pod red. Elżbiety Jundziłł i Róży Pawłowskiej. - Gdańsk : HARMONIA, 2008. - S. 359-369, bibliogr.

  4. JAK dzieci widzą problem ich samotności? / Jolanta Bujak-Lechowicz // Nauczyciel i Szkoła. - 2008, nr 3-4, s. 103-113, bibliogr.

  5. JAKI jest polski uczeń? [samotność dzieci i młodzieży] / Aneta Zdunek // Świat Problemów. - 2010, nr 3, s. 25-28

  6. (PO)NOWOCZESNOŚĆ - wolność i samotność : poczucie samotności wśród współczesnej młodzieży / Luba Jakubowska // W: CZŁOWIEK na edukacyjnej fali : współczesne konteksty edukacji dorosłych / pod red. Marka Podgórnego. - Kraków : Impuls, 2005. - S. 341-354, bibliogr.

  7. POCZUCIE alienacji, samotności i depresji u współczesnej młodzieży / Patryk Zawadzki // Wychowanie na co Dzień. - 2007, nr 12, s. 10-13, bibliogr.

  8. POCZUCIE atentacji u młodzieży z rodzin niepełnych / Katarzyna Tomaszek // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2009, nr 5, s. 40-45, bibliogr.

  9. POCZUCIE samotności dziecka przewlekle chorego jako problem pedagogiczny / Bernadeta Szczupał // W: EDUKACJA - socjalizacja - autonomia w życiu osoby niepełnosprawnej / pod red. nauk. Anny Klinik, Jerzego Rottermunda, Zenona Gajdzicy. - Kraków : Oficyna Wydawnicza "Impuls", 2005. - S. 109-118

  10. PRZYCZYNY alienacji młodzieży / Katarzyna Tomaszek // Katecheta. - 2009, nr 7-8, s. 80-84

  11. PSYCHOLOGICZNA charakterystyka dzieci o wysokim i niskim poczuciu osamotnienia / Maria Oleś // Roczniki Psychologiczne. - T. 9, nr 1 (2006), s. 121-140, bibliogr.

  12. SAMOTNOŚĆ aksjonormatywna młodzieży / Katarzyna Wasilewska // Wychowanie na co Dzień. - 2009, nr 6, s. 16-18, bibliogr.

  13. SAMOTNOŚĆ dorastania w epoce późnej nowoczesności / Marta Jósewicz // Remedium. - 2008, nr 7-8, s. 18-19

  14. SAMOTNOŚĆ emocjonalna młodzieży jako sytuacja graniczna / Joanna Żeromska-Charlińska, Mariusz Śniadkowski // W: OPIEKA i wychowanie - tradycja i problemy współczesne / pod red. nauk. Danuty Apanel. - Kraków : Impuls, 2009. - S. 215-225, bibliogr.

  15. SAMOTNOŚĆ młodzieży jako syndrom wykluczenia społecznego / Jan Papież // W: ZAGROŻENIA w wychowaniu i socjalizacji młodzieży oraz możliwości ich przezwyciężania / pod red. Teresy Sołtysiak. - Bydgoszcz : Akademia Bydgoska, 2005. - S. 87-100, bibliogr.

  16. TRZY wymiary samotności w percepcji młodzieży / Katarzyna Wasilewska // Opieka, Wychowanie, Terapia. - 2009, nr 1-2, s. 53-56, bibliogr.

  17. WPŁYW poczucia alienacji na funkcjonowanie jednostki / Katarzyna Tomaszek // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2008, nr 6, s. 25-32, bibliogr.

  18. WYBRANE aspekty poczucia samotności młodzieży niepełnosprawnej / Bernadeta Szczupał // Człowiek, Niepełnosprawność, Społeczeństwo. - 2005, nr 2, s. 47-62, bibliogr.


SAMOTNOŚĆ KOBIETY, MĘŻCZYZNY

KSIĄŻKI
  1. ROZKOSZE życia w pojedynkę : klasyczny poradnik dla singielki w każdym wieku / Marjorie Hillis ; przeł. Ewa Godycka. - Warszawa : Prószyński i S-ka, 2008. - 132, [2] s. ; 21 cm. - ISBN 9788374697163

  2. KOBIETY żyjące w pojedynkę : między wyborem a przymusem / Emilia Paprzycka. - Warszawa : Wydawnictwo Akademickie "Żak" Teresa i Józef Śniecińscy, 2008. - 357, [1] s. ; 21 cm. - Bibliogr. s. 333-354. - ISBN 9788389501868

  3. NOWA singielka / E. Kay Trimberger ; przeł. Agnieszka Grzybek. - Warszawa : Wydawnictwo W.A.B., 2008. - 420, [4] s. ; 20 cm. - Bibliogr. s. 401-416. - ISBN 9788374143929


ARTYKUŁY Z CZASOPISM I FRAGMENTY KSIĄŻEK
  1. CZY życie w pojedynkę jest rzeczywiście wyborem? / Dorota Ruszkiewicz // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2009, nr 3, s. 50-56

  2. CZYM się różni singiel od singielki? : płeć kulturowa jako element tożsamości singli / Anna Sobolczyk // Kultura i Społeczeństwo. - 2008, nr 3, s. 179-194, bibliogr.

  3. DWIE twarze singla / Alicja Krata // Charaktery. - 2008, nr 8, s. 26-30

  4. FORMY wsparcia bezdomnych kobiet i samotnych matek / Jacek Figurski // Praca Socjalna. - 2005, nr 1, s. 60-65

  5. JAKI jest współczesny stereotyp "starej panny"? / Elżbieta Górnikowska-Zwolak, Katarzyna Rajca, Magdalena Więcławek // Małżeństwo i Rodzina. - 2005, nr 4, s. 22-26

  6. POJEDYNCZE, profesjonalistki..."single professional women" w Polsce i na świecie / Ewa Grzeszczyk // Kultura i Społeczeństwo. - 2005, nr 2, s.199-225

  7. PREFERENCJA wartości instrumentalnych a poczucie bezpieczeństwa singli oraz osób żyjących w stałym związku małżeńskim / Stanisław Głaz // Studia Psychologica. - Nr 9 (2009), s. 105-123, bibliogr.

  8. SINGIEL i singielka o życiu w pojedynkę / Julita Czernecka // Kultura i Społeczeństwo. - 2008, nr 3, s. 153-178, bibliogr.

  9. ŻYCIE w pojedynkę w opinii osób "bez pary" / Dorota Ruszkiewicz // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2009, nr 2, s. 27-32


SAMOTNOŚĆ LUDZI STARSZYCH

KSIĄŻKI
  1. ŚWIAT różnych wartości / Antoni Bochniarz. - Marki : Michalineum, 1998. - 261 s. ; 21 cm. - ISBN 8370192025*

  2. PRZECIW samotności / red. Jolanta Twardowska-Rajewska. - Poznań : Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2005. - 124 s. : il. ; 21 cm. - (Psychologia i Pedagogika / Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, ISSN 0083-4254 ; nr 126). - Bibliogr. przy rozdz. - ISBN 8323215154*


ARTYKUŁY Z CZASOPISM I FRAGMENTY KSIĄŻEK
  1. POCZUCIE osamotnienia osób starszych a działalność klubu seniora / Urszula Sokal // W: OPIEKA i wychowanie - tradycja i problemy współczesne / pod red. nauk. Danuty Apanel. - Kraków : Impuls, 2009. - S. 403-411, bibliogr.

  2. POCZUCIE samotności i osamotnienia wśród sędziwych seniorów a ich sytuacja rodzinna / Piotr Szukalski // Auxilium Sociale = Wsparcie Społeczne. - 2005, nr 2, s. 217-238, bibliogr.

  3. SAMOTNOŚĆ i osamotnienie ludzi starszych w placówkach opiekuńczych / Andrzej Mielczarek // Praca Socjalna. - 2006, nr 4, s. 24-40

  4. SAMOTNOŚĆ osób starszych jako czynnik ryzyka nadużyć strukturalnych / Jolanta Twardowska-Rajewska, Joanna de Mezer // W: EDUKACJA i animacja społeczno-kulturalna dorosłych : (diagnoza, potrzeby, prognozy) / red. Adama Horbowskiego, Jerzego Potocznego. - Rzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2007. - S. 351-361

  5. SAMOTNOŚĆ seniora jako problem pielęgnacyjny i opiekuńczy / Małgorzata Liszewska // Wspólne Tematy. - 2010, nr 2, s. 21-32


SAMOTNE MATKI, SAMOTNI OJCOWIE

KSIĄŻKI
  1. BEZDOMNOŚĆ rodzin samotnych matek : społeczno-wychowawcze aspekty zjawiska / Hanna Kubicka. - Łódź : Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2005. - 137 s. : il. ; 24 cm. - Bibliogr. s. 131-137. - ISBN 8371718756

  2. DZIECKO, świat i Ja : poradnik dla matek samotnie wychowujących dzieci / [red. Agnieszka Borowska]. - Kraków : Wydawnictwo-Drukarnia Ekodruk, 2009. - 32 s. ; 23 cm. - ISBN 9788392061281

  3. JAK pozostać dobrym ojcem po rozwodzie / Theo Theobald ; przeł. Jakub Klingofer. - Warszawa : Dom Wydawniczy Bellona, cop. 2007. - 223 s. ; 21 cm. - ISBN 9788311106741

  4. JEZUS i samotna matka / Barbara Rogers-Gardner ; tł. [z ang.] Aneta Nowak. - Kraków : Wydaw. WAM, 1996. - 195, [5] s. ; 20 cm. - ISBN 8370972802

  5. KROK po kroku : poradnik dla samotnych matek / Agata Jędrzejewska. - Warszawa : Stowarzyszenie Pomocy Samotnym Matkom, 2000. - 82 s. ; 21 cm. - ISBN 8391417700

  6. KSZTAŁTY rodziny współczesnej : szkice familologiczne / Stanisław Kawula. - Wyd. 2. - Toruń : Wydawnictwo Adam Marszałek, 2006. - 190 s. : fot. ; 21 cm. - Bibliogr. s. [175]-183. - ISBN 8374412941. - ISBN 9788374412940*

  7. NIELETNIE dziewczęta samotnie wychowujące dzieci a ich przygotowanie do radzenia sobie z ograniczeniami losu : diagnoza stanu kompetencji / Anna Więcławska. - Toruń : Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2005. - 278 s. : il. ; 24 cm. - Bibliogr. s. 244-254. - ISBN 8323118485

  8. ODWAGA samotnych matek : jak być szczęśliwą kobietą i mądrą matką / Sheila Ellison ; z ang. przeł. Dorota Żywno. - Warszawa : "Diogenes", 2002. - 318, [1] s. ; 20 cm. - ISBN 8373112588

  9. PORADNIK matki samotnie wychowującej dzieci i kobiety rozwiedzionej / Elżbieta Grobicka ; [Centrum Pomocy Kobietom Rozwiedzionym]. - Warszawa : Epim Polska Elżbieta Grobicka, 2007. - 246 s. ; 22 cm. - ISBN 9788392602705

  10. SAMA z dziećmi : poradnik życiowy dla samotnych matek / Teresa Bochwic. - Warszawa : AND, 1994. - 167 s. ; 21 cm. - ISBN 8390046466*

  11. SAMOTNA mama i seks : jak się umawiać, przyjaźnić, budować związki / Sharon McKenna ; przeł. Magdalena Budzińska. - Warszawa : Jacek Santorski & Co Agencja Wydawnicza, 2008. - 198, [1] s. ; 20 cm. - Bibliogr. s. 197-[199]. - ISBN 9788375540277

  12. SAMOTNE macierzyństwo : studium pastoralne / Paweł Landwójtowicz ; Uniwersytet Opolski. Wydział Teologiczny. - Opole : Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego, 2004. - 375 s. ; 24 cm. - ISBN 8388939831

  13. SAMOTNE macierzyństwo i polityka społeczna / pod red. Marka Rymszy. - Warszawa : Instytut Spraw Publicznych, 2001. - 466 s. ; 24 cm. - Bibliogr. s. [451]-466. - ISBN 8388594508*

  14. SAMOTNE ojcostwo / Anna Dudak. - Kraków : Impuls, 2006. - 234 s. : tab., wykr. ; 24 cm. - Bibliogr. s. [183]-197. - ISBN 8373087095. - ISBN 9788373087095*

  15. ZRANIONE ojcostwo : na podstawie badań Stowarzyszenia Obrony Praw Ojca / Jan Śledzianowski. - Kielce : Kuria Diecezjalna ; Wrocław : "Rubikon", 1999. - S. 3-248 ; 21 cm. - Bibliogr. - ISBN 838559818X

  16. ŻYCIE samotnego rodzica : 50 praktycznych rad / Bary G. Ginsberg ; [tł. Katarzyna Rybak]. - Gliwice : Wydawnictwo Helion, cop. 2007. - 191 s. ; 21 cm. - ISBN 9788324611119


ARTYKUŁY Z CZASOPISM I FRAGMENTY KSIĄŻEK
  1. DOM dla matki i dziecka / Ewa Bogdańska // W: FORMY opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej / pod red. Józefy Brągiel i Sylwii Batory. - Opole : Uniwersytet Opolski, 2005. - S. 190-202

  2. FORMY wsparcia bezdomnych kobiet i samotnych matek / Jacek Figurski // Praca Socjalna. - 2005, nr 1, s. 60-65

  3. PORTRETY psychologiczne matek samotnych / Agnieszka Pietrzyk, Beata Nowicka // Małżeństwo i Rodzina. - 2005, nr 1-2, s. 40-44, bibliogr.

  4. POZIOM samoakceptacji ojców i matek w pełnieniu przez nich ról rodzicielskich po rozwodzie / Anna Dudak // Małżeństwo i Rodzina. - 2005, nr 1-2, s. 73-76, bibliogr.

  5. PRZYSZŁOŚĆ młodych samotnych matek / Daria Becker-Pestka // Edukacja i Dialog. - 2006, nr 9, s. 62-64

  6. PSYCHOLOGICZNE skutki samotnego rodzicielstwa / Sylwia Rydz // W: RODZICE i dzieci w różnych systemach rodzinnych / pod red. naukową Iwony Janickiej. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 153-161, bibliogr.

  7. SYNDROM agresji u dziewcząt wychowywanych przez samotne matki / Stanisław Lipiński // W: ZAGROŻENIA w wychowaniu i socjalizacji młodzieży oraz możliwości ich przezwyciężania / pod red. Teresy Sołtysiak. - Bydgoszcz : Akademia Bydgoska, 2005 . - S. 161-177, bibliogr.

  8. SYNOWIE nieobecnych ojców / Luis Alarcon Arias // Charaktery. - 2009, nr 5, s. 90-92

  9. SYSTEM wsparcia samotnych rodziców na przykładzie Gingerbread NI w Irlandii Północnej / Agnieszka Borowicz // W: RODZICE i dzieci w różnych systemach rodzinnych / pod red. naukową Iwony Janickiej. - Kraków : Impuls, 2010. - S. 227-234

  10. SYTUACJE wychowawcze w rodzinach samotnych ojców / Dorota Ruszkiewicz // Małżeństwo i Rodzina. - 2005, nr 3, s. 45-47

  11. TYLKO mama i ja / Alina Czapiga // Charaktery. - 2005, nr 2, s. 30-31

  12. USTAWA o świadczeniach rodzinnych: skutki społeczno-ekonomiczne dla samotnych rodziców / Mateusz Kocur // Polityka Społeczna. - 2008, nr 10, s. 6-10, bibliogr.