Mario Vargas Llosa
laureat literackiej Nagrody Nobla w roku 2010


Zestawienie bibliograficzne w wyborze,
za lata 1991 - X 2010
opracowane na podstawie zbiorów własnych biblioteki
(pozycje oznaczone gwiazdką "*")
oraz baz danych Biblioteki Narodowej.
Oprac. Katarzyna Herich
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach,
Wydział Informacji Bibliograficznej




Mario Vargas Llosa (Jorge Mario Pedro Vargas Llosa) urodził się 28 marca 1936 roku w Arequipie, w Peru. Dzieciństwo pisarza upłynęło między Boliwią, peruwiańską Piurą i Limą. Ojciec wysłał go do wojskowej szkoły imienia Leoncia Prady (placówki z tradycjami i o bardzo patriotycznym profilu zaprawionym militarnym zacięciem).

W 1953 roku Mario Vargas Llosa rozpoczął studia na Uniwersytecie San Marcos. Wbrew woli ojca wybrał prawo i filologię. Stosunki z rodzicem pogorszyły się do tego stopnia, że Mario musiał uniezależnić się finansowo. W tym celu podejmował się wielu prac jednocześnie (pracował m.in. w rozgłośni radiowej, próbował zarabiać jako pisarz, ale także spisywał na zlecenie nazwiska z grobów na cmentarzu). W 1955 ożenił się - dla limskiej burżuazji ślub był kazirodczy - z Julią Urquidi, byłą żoną jednego z wujów.

Kilka lat później rozpoczął się podróżniczy okres w życiu twórcy. Obronił doktorat w Madrycie, później przeniósł się do Paryża, potem do Londynu, Barcelony, Grecji (gdzie razem z Julio Cortazárem pracował jako tłumacz). Vargas Llosa wciąż imał się różnorodnych zajęć, ale coraz częściej i lepiej zarabiał na życie jako dziennikarz.

Właściwą karierę literacką zainaugurował tomem opowiadań Wyzwanie, wydanym w 1959 roku. Utwór dostrzeżono, uhonorowano w Hiszpanii Nagrodą Leopoldo Alasa. Prawdziwy przełom nastąpił w roku 1963, kiedy pisarz ogłosił swą pierwszą powieść Miasto i psy. Prestiżowa nagroda Biblióteca Breve (Hiszpania) nadała książce rozgłos. Vargas Llosa z nieznanego literata stał się młodym i bardzo obiecującym pisarzem.

Publikacje kolejnych powieści oraz liczne i prestiżowe wyróżnienia (nagroda Rómula Gallegosa, stanowisko przewodniczącego w Pen Club International, itd.) ugruntowały jego pozycję. Dalsza biografia pisarza to pasmo nagród, stypendiów twórczych, podróży i wszelkich innych honorów dostępnych twórcy literatury. Ukoronowaniem tej drogi była Nagroda Cervantesa (1994) - czyli najwyższe możliwe trofeum w literackim świecie hiszpańskojęzycznym. 7 października 2010 roku, w wieku 74 lat, Mario Vargas Llosa został uhonorowany literacką Nagrodą Nobla. Jak uzasadnia werdykt Szwedzka Akademia, został nagrodzony za "kartografię struktur władzy oraz wyraziste obrazy oporu, buntu i porażek jednostki".

Obecnie Vargas Llosa pozostaje wciąż aktywny na polu prozy, teatru oraz dziennikarstwa. Jego książki przetłumaczono - jak podaje oficjalna strona internetowa pisarza - na ponad trzydzieści języków.



Powieści i zbiory opowiadań:
  • "Wyzwanie" ("Los jefes") - 1959

  • "Miasto i psy" ("La ciudad y los perros") - 1963

  • "Zielony dom" ("La casa verde") - 1966

  • "Szczeniaki" ("Los cachorros") - 1967

  • "Rozmowa w Katedrze" ("Conversación en La Catedral") - 1969

  • "Pantaleon i wizytantki" ("Pantaleón y las visitadoras") - 1973

  • "Ciotka Julia i skryba" ("La tía Julia y el escribidor") - 1977

  • "Wojna końca świata" ("La guerra del fin del Mundo") - 1981

  • "Historia Alejandra Mayty" ("Historia de Mayta") - 1984

  • "Kto zabił Palomina Molero?" ("Quién mató a Palomino Molero?") - 1986

  • "Gawędziarz" ("El hablador") - 1987

  • "Pochwała macochy" ("Elogio de la madastra") - 1988

  • "Lituma w Andach" ("Lituma en los Andes") - 1993

  • "Zeszyty don Rigoberta" ("Los cuadernos de don Rigoberto") - 1997

  • "Święto kozła" ("La fiesta del Chivo") - 2000

  • "Raj tuż za rogiem" ("El paraíso en la otra esquina") - 2003

  • "Szelmostwa niegrzecznej dziewczynki" ("Travesuras de la nina mala") - 2006 (polskie wydanie ukazało się we wrześniu 2007 roku)

  • "El sueno del celta" - 2010


Literatura faktu:
  • "Wyzwanie" ("Los jefes") - 1959

  • "García Márquez: Historia de un deicidio" - 1971

  • "La orgia perpetua: Flaubert y madame Bovary" - 1975

  • "Entre Sartre y Camus" - 1981

  • "Prawda kłamstw - eseje o literaturze" ("La verdad de las mentiras") - 1990

  • "El pez en el agua - autobiografia" - 1993

  • "Cartas a un joven novelista" - 1997

  • "La tentación de lo imposible" - 2004

  • "Izrael - Palestyna. Pokój czy święta wojna" ("Israel - Palestina. Paz o guerra Santa") - 2006

  • "El Pregón de Sevilla" - 2007

  • "El Viaje a la Ficcion" - 2009


Sztuki teatralne:
  • "El loco de los balcones"

  • "Kathie y el hipopótamo"

  • "La Chunga"

  • "Panienka z Tacny" ("La senorita de Tacna") - 1981

  • "Ojos bonitos, cuadros feos"


Bibliografia podmiotowa:

  1. ANDY / [zdjęcia] Pablo Corral Vega ; [tekst] Mario Vargas Llosa ; [tł. Carlos Marrodán Casas, Beata Fabjańska-Potapczuk]. - Warszawa : "G+J RBA", 2002. - ISBN 8389019051

  2. CIOTKA Julia i skryba / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Danuta Rycerz. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 1997. - [Wyd. 2 (popr.)]. - 410 s. ; 20 cm. - (Salamandra). - ISBN 8371203888

  3. GAWĘDZIARZ / Mario Vargas Llosa ; przekł. Carlos Marrodan Casas. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2009. - 256 s. ; 21 cm. - ISBN 9788324011391

  4. HISTORIA Alejandra Mayty / Mario Vargas Llosa ; przeł. Ewa Zaleska. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 2001. - Wyd. 2. - 294 s. ; 20 cm. - (Salamandra). - ISBN 8373010262

  5. IZRAEL - Palestyna : pokój czy święta wojna / Mario Vargas Llosa ; fot. Morgana Vargas Llosa ; z hisz. przeł. Barbara Jaroszuk, Krzysztof Iszkowski. - Warszawa : Świat Książki - Bertelsmann Media, 2007. - 158 s., [24] s. tabl. kolor. : il. ; 21 cm. - ISBN 9788324704644

  6. KTO zabił Palomina Molero? / Mario Vargas Llosa ; przekł. Enrique Porcel Ortega. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2007. - 152 s. ; 21 cm. - ISBN 9788324008643

  7. LITUMA w Andach / Mario Vargas Llosa ; przekł. Wojciech Charchalis. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2009. - 296 s. ; 22 cm. - ISBN 9788324012343

  8. MIASTO i psy / Mario Vargas Llosa ; przekład [z hisz.] Kazimierz Piekarec. - Kraków : Mediasat Poland, [2004]. - 318 s. ; 21 cm. - (Kolekcja Gazety Wyborczej : XX wiek ; 18). - ISBN 838965167X *

  9. PANTALEON i wizytantki / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Carlos Marrodan Casas. - Wyd. 3. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1991. - 278 s. ; 19 cm. - (Współczesna Proza Światowa). - ISBN 8306021921 *

  10. POCHWAŁA macochy / Mario Vargas Llosa ; przekł. Carlos Marrodan Casas. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2009. - 200 s. : il. kolor. ; 22 cm. - ISBN 9788324012114

  11. PRAWDA kłamstw : eseje o literaturze / Mario Vargas Llosa ; przeł. Małgorzata Lewicka [i in.]. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 1999. - 224 s. ; 20 cm. - (Konstatacje). - ISBN 8371206402

  12. RAJ tuż za rogiem / Mario Vargas Llosa ; przeł. Danuta Rycerz. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 2004. - 437 s. ; 21 cm. - (Mistrzowie Literatury). - ISBN 8373013466

  13. ROZMOWA w "Katedrze" / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Zofia Wasitowa. - Wyd. 4. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1991. - 588 s. ; 19 cm. - (Współczesna Proza Światowa). - ISBN 8306021932 *

  14. SZCZENIAKI / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Carlos Marrodán Casas. - Warszawa : "Muza", 1995. - 64 s. : il. ; 15 cm. - ISBN 8370794106

  15. SZELMOSTWA niegrzecznej dziewczynki / Mario Vargas Llosa ; przekł. Marzena Chrobak. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2007. - 384 s. ; 21 cm. - ISBN 9788324008711 *

  16. ŚWIĘTO Kozła / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Danuta Rycerz. - Poznań : Dom Wydawniczy "Rebis", 2003. - 461 s. ; 21 cm. - (Mistrzowie Literatury). - ISBN 8373011455 *

  17. WOJNA końca świata / Mario Vargas Llosa ; przeł. [z hisz.] Dorota Walasek-Elbanowska. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1992. - 681 s. ; 18 cm. - (Współczesna Proza Światowa). - ISBN 8306022203 *

  18. ZESZYTY don Rigoberta / Mario Vargas Llosa ; przeł. Filip Łobodziński ; [il. Egon Schiele]. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2010. - 375 s. : il. ; 21 cm. - ISBN 9788324013166

  19. ZIELONY Dom / Mario Vargas Llosa ; przekł. Carlos Marrodan Casas. - Kraków : Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2010. - 432 s. ; 21 cm. - ISBN 9788324013708


Bibliografia przedmiotowa:

  1. GIGANTYCZNA spowiedź w ogólnoludzkim kościele / Mario Vargas Llosa ; rozm. przepr. Roman Warszewski // Migotania, Przejaśnienia. - 2006, nr 3, s. 1, 14-16

  2. KŁAMCY i bogobójcy : Mario Vargasa Llosy uwagi o powieści / Marcin Kurek // Zagadnienia Rodzajów Literackich. - 2004, z. 1/2, s. 67-77

  3. MARIO Vargas Llosa / AK // Nowe Książki. - 1998, nr 5, okł. 4 *

  4. MASY chcą igrzysk, więc i krwi... [wywiad ] / Mario Vargas Llosa ; tł. M.R. // Literatura. - 1996, nr 7/8, s. 50-51

  5. MIĘDZY pornografią i erotyką : wokół powieści Mario Vargasa Llosy "Pochwała macochy" / Bogdan Pięczka // Acta Universitatis Wratislaviensis. Literatura i Kultura Popularna. - Nr 8 (1999), s. 73-82

  6. NOWA powieść Llosy ["Travesuras de la nina mala"] / Beata Zakęs // Odra. - 2006, nr 10, s. 148-149 *

  7. O TYM jak młody tłumacz z młodym krytykiem paradną pieśń na sąsiadach ćwiczyli czyli nieustająca przygoda z Vargasem Llosą / Carlos Marrodán Casas // Nowe Książki. - 1998, nr 5, s. 4-5 *

  8. POKUSA niemożliwego : Mario Vargas Llosa czyta Wiktora Hugo / Graham Robb ; tł. Magdalena Kowalska // Le Monde Diplomatique (Ed. polska). - 2008, nr 7, s. 20-21

  9. POWIEŚĆ totalna : wokół narracyjnych teorii Ernesta Sábato i Maria Vargasa Llosy / Marcin Kurek. - Wrocław : Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2003. - 190 s. ; 21 cm. - (Acta Universitatis Wratislaviensis ; no 2571). - ISBN 8322924356

  10. SKRZYDŁA diabła, rogi anioła : mówi Mario Vargas Llosa / Roman Warszewski. - Katowice : Wydawnictwo Kos, 2007. - 164 s. : il. ; 21 cm. - ISBN 9788360528303

  11. WIERNY młodości / Mario Vargas Llosa ; rozm. przepr. Teresa Gruszecka, Roman Samsel // Literatura. - 1997, nr 10, s. 38-40


Recenzje:

  1. CZAR munduru [rec. przedstawienia: "Pantaleon i wizytantki" ] / Jacek Sieradzki // Odra. - 2008, nr 11, s. 98-99 *

  2. IZRAEL - Palestyna : pokój czy święta wojna / Mario Vargas Llosa. - Warszawa, 2007. - Rec. Adam Komorowski // Nowe Książki. - 2007, nr 6, s. 21 *

  3. KTO zabił Palomina Molero? / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 1995. - Rec. Janusz Wojcieszak // Odra. - 1997, nr 7/8, s. 125-126 *

  4. KTO zabił Palomina Molero? / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 1995. - Rec. Justyna Ziarkowska // Nowe Książki. - 1996, nr 3, s. 24-25 *

  5. LITUMA w Andach / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 1998. - Rec. Adam Komorowski // Nowe Książki. - 1998, nr 5, s. 10-11 *

  6. LITUMA w Andach / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 1998. - Rec. Magda Potok-Nycz // Czas Kultury. - 1998, nr 3, s. 121-123

  7. O WSZYSTKIM, czyli o seksie [rec. przedstawienia: "Pantaleon i wizytantki" ] / Marek Radziwon // Teatr. - 2008, nr 12, s. 36-38 *

  8. PANTALEON i wizytantki / Mario Vargas Llosa. - Kraków, 2007. - Rec. Tomasz Charnas // Tygiel Kultury. - 2008, nr 1/3, s. 183-185

  9. POCHWAŁA macochy / Mario Vargas Llosa. - Kraków, 2009. - Rec. Jacek Uglik // Przegląd Powszechny. - 2009, nr 12, s. 164-166 *

  10. PRAWDA kłamstw : eseje o literaturze / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 1999. - Rec. Justyna Ziarkowska // Nowe Książki. - 1999, nr 12, s. 43-44 *

  11. RAJ tuż za rogiem / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 2003. - Rec. Adam Komorowski // Nowe Książki. - 2004, nr 8, s. 23-24

  12. ROZMOWA w "Katedrze" / Mario Vargas Llosa. - Kraków, 2008. - Rec. Adam Adamczyk // Czas Kultury. - 2008, nr 6, s. 188-189

  13. SZELMOSTWA niegrzecznej dziewczynki / Mario Vargas Llosa. - Kraków, 2007. - Rec. Adam Komorowski // Nowe Książki. - 2007, nr 12, s. 58-59 *

  14. ŚWIĘTO Kozła / Mario Vargas Llosa. - Poznań, 2002. - Rec. Maciej Łubieński // Nowe Książki. - 2002, nr 9, s. 8 *

  15. ZESZYTY don Rigoberta / Mario Vargas Llosa. - Warszawa, 1999. - Rec. Adam Komorowski // Nowe Książki. - 1999, nr 12, s. 43-44 *


Strony WWW na temat biografii i twórczości pisarza:





s