Herta Müller
laureatka literackiej Nagrody Nobla w roku 2009


Zestawienie bibliograficzne w wyborze,
za lata 1990 - X 2009
opracowane na podstawie zbiorów własnych biblioteki
(pozycje oznaczone gwiazdką "*")
oraz baz danych Biblioteki Narodowej.
Oprac. Katarzyna Herich
Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Józefa Lompy w Katowicach,
Wydział Informacji Bibliograficznej




Herta Müller jest jedną z najwybitniejszych postaci współczesnej literatury niemieckiej. Uznanie przyniosła jej wydana w 1982 roku powieść "Niziny" - rodzaj antyidylli - w poetycki i zjadliwy sposób opisująca życie na wsi. Urodziła się 17 sierpnia 1953 w Rumunii. Dzieciństwo i młodość spędziła w kraju komunistycznej dyktatury. Tam rozpoczęła się jej kariera literacka, szybko przerwana zakazem publikacji. W 1987 wraz ze swoim ówczesnym mężem Richardem Wagnerem, prześladowana przez władze wyemigrowała do Niemiec. Pracowała na kilku uniwersytetach w Niemczech i za granicą, m.in. na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Proza powstała z doświadczeń politycznych represji, jakie dotknęły Hertę Müller w Rumunii, odznacza się wyjątkową siłą wyrazu oraz ekspresyjnym, bezpośrednim i poetyckim językiem. Zdobyła uznanie na arenie międzynarodowej, o czym świadczą liczne nagrody: nagroda Ricarda-Huch miasta Darmstadt (1987), nagroda Marieluise-Fleißer miasta Ingolstadt (1989), nagroda Roswitha-Gedenkmedaille miasta Bad Gandersheim (1990), literacka nagroda Kranichsteinera (1991), nagroda krytyków radia SWF, Baden-Baden (1992), nagroda Kleista (1994), Europejska Nagroda Literacka Aristeion (1995), tytuł pisarki miasta Bergen-Enkheim, członkostwo Niemieckiej Akademii Języka i Poezji, nagroda Impac Dublin Literary Award za powieść "Sercątko" (1998), literacka nagroda Ida-Dehmel Związku Artystek i Przyjaciół Sztuki w Hamburgu, nagroda Fundacji im. Konrada Adenauera w dziedzinie literatury (2004) oraz literacka Nagroda Nobla w 2009 roku.

Publikacje:

  • "Bosy luty" ("Barfüssiger Februar"), Berlin: Rotbuch Verlag 1990

  • "Człowiek jest wielkim bażantem na świecie" ("Der Mensch ist ein großer Fasan auf der Welt"), Reinbek: Rowohlt 1995

  • "Diabeł siedzi w lustrze. Jak rodzą się spostrzeżenia" ("Der Teufel sitzt im Spiegel. Wie Wahrnehmung sich erfindet"), Berlin: Rotbuchverlag 1991

  • "Dzisiaj lepiej byłoby nie spotkać siebie" ("Heute wär ich mir lieber nicht begegnet"), Reinbek: Rowohlt 1997

  • "Głód i jedwab" ("Hunger und Seide"), Reinbek: Rowohlt 1995

  • "Lis był wtedy myśliwym" ("Der Fuchs war damals schon der Jäger"), Reinbek: Rowohlt 1992

  • "Niziny" ("Niederungen"), Reinbek: Rowohlt 1993

  • "Obce spojrzenie albo życie jest jak pierdnięcie w latarni" ("Der Fremde Blick oder das Leben ist ein Furz in der Laterne"), Wallstein Verlag: Göttingen 1999

  • "Podróżując na jednej nodze" ("Reisende auf einem Bein"), Reinbek: Rowohlt 1995

  • "Sercątko" ("Herztier"), Reinbek: Rowohlt 1994

  • "Strażnik bierze swój grzebień. O odchodzeniu i zbaczaniu" ("Der Wächter nimmt seinen Kamm. Vom Weggehen und Ausscheren"), Reinbek: Rowohlt 1993

  • "W koku mieszka dama" ("Im Haarknote wohnt eine Dame"), Reinbek: Rowohlt 2000

  • "W pułapce. Bońskie wykłady o poetyce" ("In der Falle. Bonner Poetikvorlesungen"), Wallstein Verlag: Göttingen 1996



Bibliografia podmiotowa:

  1. BEZPIEKA żyje wśród nas / Herta Müller ; przeł. Wojciech Pięciak // Tygodnik Powszechny. - 2009, nr 42, s. 38-41 *

  2. CZŁOWIEK jest tylko bażantem na tym świecie / Herta Müller ; przeł. Katarzyna Leszczyńska. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2006. - 119 s. ; 21 cm

  3. CZŁOWIEK jest wielkim bażantem na tym świecie [fragm.] / Herta Müller ; przeł. Alicja i Piotr Buras // Literatura na Świecie. - 1994, nr 11, s. 185-227 *

  4. DZIŚ wolałabym siebie nie spotkać / Herta Müller ; przeł. Katarzyna Leszczyńska. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2004. - 207 s. : portr. ; 21 cm

  5. GŁÓD i jedwab : eseje / Herta Müller ; przeł. Katarzyna Leszczyńska. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2008. - 208 s. ; 20 cm

  6. KRÓL kłania się i zabija / Herta Müller ; przeł. Katarzyna Leszczyńska. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2005. - 204 s., [2] s. il. kolor. ; 21 cm

  7. LIS już wtedy był myśliwym / Herta Müller ; przeł. Alicja Rosenau. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2005. - 255 s. ; 21 cm

  8. NIZINY / Herta Müller ; przeł. Katarzyna Leszczyńska. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2006. - 167 s. ; 20 cm

  9. SERCĄTKO / Herta Müller ; przeł. Alicja Buras. - Wołowiec : Wydawnictwo Czarne, 2003. - 212 s. ; 20 cm

  10. ŚMIERĆ, więzienie albo dzieci [sytuacja kobiet w Rumunii w czasie obowiązywania ustawy o zakazie przerywania ciąży] / H. Müller ; tł. z niem. I. Burszta-Kubiak // Czas Kultury. - 1990, nr 22-23, s. 66-69, il.


Bibliografia przedmiotowa:

  1. BEZGŁOWY strach [Herta Müller] / Grzegorz Jankowicz // Tygodnik Powszechny. - 2009, nr 42, s. 37 *

  2. BLIZNY i kanty : o prozie Herty Müller / Arleta Galant // Pogranicza. - 2006, nr 2, s. 11-19

  3. HERTA Müller / Agnieszka Hysa // Teka. - Nr 2/4 (2004/2005), s. 32-35

  4. HERTA Müller / oprac. GN // Tygodnik Powszechny. - 2009, nr 42, s. 41 *

  5. HERTA Müller [nota biograficzna] // Literatura na Świecie. - 1994, nr 11, s. 316-317 *

  6. KIEDY milczymy stajemy się nieprzyjemni - kiedy mówimy stajemy się śmieszni : czy literatura może dawać świadectwo" / Herta Müller ; tł. Agnieszka Hysa // Teka. - Nr 2/4 (2004/2005), s. 24-31

  7. NIE jestem misjonarką / Herta Müller ; rozm. przepr. Anna Rubinowicz-Gründler // Gazeta Wyborcza. - 2003, nr 244, wkładka: Książki s. (1-2) *

  8. RODZAJE obcości / Herta Müller ; rozm. przepr. Agnieszka Sabor // Tygodnik Powszechny. - 2004, nr 30, s. 17 *

  9. SŁOWA wiedzą lepiej / Herta Müller ; rozm. przepr. Justyna Sobolewska // Odra. - 2004, nr 2, s. 73-75 *


Recenzje książek:

  1. FORSOWANIE tematu rzeki [rec. książki "Człowiek jest tylko bażantem na tym świecie"] / Anna Dziewit // Nowe Książki. - 2006, nr 7, s. 56-57 *

  2. HERTA Judym [rec. książki "Niziny"] / Olga Pieniążek // Nowe Książki. - 2007, nr 3, s. 65 *

  3. NA myśli opada ziemia [rec. książki "Głód i jedwab"] / Leszek Szaruga // Nowe Książki. - 2008, nr 6, s. 10-11 *

  4. O KSIĄŻCE "Król kłania się i zabija" Herty Müller [rec.] / Agnieszka Szeffel // Czas Kultury. - R. 21, nr 3/4 (2005), s. 211-214

  5. OFIARAMI jesteśmy wszyscy [rec. książki "Lis już wtedy był myśliwym"] / Agnieszka Papieska // Nowe Książki. - 2006, nr 8, s. 27 *

  6. SERCĄTKO [rec. książki] // Fa-Art. - 2003, nr 3/4, s. 96-98

  7. SERCĄTKO [rec. książki] // Gazeta Wyborcza. - 2003, nr 244, wkładka: Książki s. (3) *

  8. SERCĄTKO [rec. książki] // Tygodnik Powszechny. - 2003, nr 20, s. 13 *

  9. SPOSÓB na dziesiątą [rec. książki "Dziś wolałabym siebie nie spotkać"] / Andrzej Kopacki // Literatura na Świecie. - 2005, nr 3/4, s. 418-422 *

  10. TYLKO nie zwariować [rec. książki "Dziś wolałabym siebie nie spotkać"] / Marta Mizuro // Odra. - 2004, nr 11, s. 106-107 *

  11. W MURACH języka [rec. książki "Król kłania się i zabija"] / Krystyna Kofta // Nowe Książki. - 2005, nr 11, s. 35-36 *

  12. WYJŚĆ z ciemności [rec. książki "Dziś wolałabym siebie nie spotkać"] / Zbigniew Bauer // Nowe Książki. - 2004, nr 10, s. 56-57 *

  13. WYWOŁAĆ amok w głowie [rec. książki "Król kłania się i zabija"] / Agnieszka Marecka // Borussia. - R. 15[16], nr 39 (2006), s. 275-277